COACH LOGIN
depressiva

Afvallen bij gebruik anti-depressiva

WEEKAANBIEDINGEN
BODY EN FITSHOP

Medicatie om depressieve gedachten en een algemeen gevoel van neerslachtigheid te voorkomen zijn erg populair. Het aantal mensen dat zogenaamde SSRI’s, TCA’s, MAO remmers, lithium en andere middelen gebruikt, stijgt behoorlijk. De nadelige gevolgen van het gebruik van anti-depressiva zijn aanzienlijk en het draagt meestal niet bij aan het verliezen van vetmassa.

Anti-depressiva

Enkele feiten:

  • 5,6% van alle Nederlanders gebruikt anti-depressiva [1].
  • Het aantal mensen dat anti-depressiva gebruikt, stijgt jaarlijks met 3% [1].
  • Aankomen door gebruik anti-depressiva is een bekend en “geaccepteerd” fenomeen.

Voor velen die in aanraking komen met SSRI’s (selective serotonin reuptake inhibitor) of aanverwante middelen is het een nachtmerrie: afvallen wordt lastiger of zelfs onmogelijk door het gebruik van de medicatie. De reden erachter is simpel: de medicatie kan verandering in de stofwisseling veroorzaken en je doen hunkeren naar voedsel. Bovendien gebeurt het dikwijls dat door de anti-depressiva weer meer van het leven genoten wordt en dus ook van eten [2] [3].

Met dit artikel wil ik je echter laten zien dat er mogelijkheden bestaan om vetmassa te verliezen terwijl je anti-despressiva gebruikt. Ondanks dat de bijwerkingen van de medicijnen niet te elimineren zijn, kunnen we namelijk wel invloed uitoefenen op de zogenaamde ‘cravings’ ofwel hunkering naar voedsel en daarmee het aantal calorieën dat je consumeert controleren.

De werking van serotonine

Serotonine is een neurotransmitter, een chemisch stofje dat verantwoordelijk is voor communicatie tussen zenuwcellen en heeft behoorlijk wat invloed op je humeur en algemeen welbevinden. Zo heeft serotonine de eigenschap je een opgewekt gevoel te kunnen geven, maar draagt het ook bij aan het kunnen ontspannen en in slaap vallen [3][4].
De meest voorkomende reden waarom SSRI’s, de meest voorgeschreven vorm van anti-depressiva, worden gebruikt is een tekort aan serotonine, je brein produceert simpelweg niet genoeg om je goed te voelen en/of tot rus te komen [5].

Invloed van voeding op serotonine

Wellicht ken je de term ‘comfort food’? Deze naam komt voort uit de gedachte dat bepaalde voedingsmiddelen een positieve invloed hebben op je humeur. Met name voedingsmiddelen rijk aan koolhydraten geven dit effect: je wordt er vrolijk en opgewekt van, behoorlijk ‘in je comfort dus’.
De reden waarom koolhydraatrijke voeding dit veroorzaakt, is door de productie van serotonine dat het zogenaamde ‘feel good’ effect geeft. Zoals je nu begrijpt is deze productie van serotonine belangrijk bij het bestrijden van despressie(ve gevoelens).

Consumeer je een maaltijd rijk aan suikers (koolhydraten) dan wordt er tryptofaan geproduceerd in het brein, wat vervolgens zorgt voor productie van serotonine. Voorwaarde is dat de koolhydraten niet uit fruitsuikers bestaan en zeer weinig eiwit bevatten [6].

Wat kun je hier mee?

Zoals eerder benoemd kun je met name door SSRI’s een tragere stofwisseling krijgen. De hoeveelheid voeding die je consumeert ligt echter volledig binnen je eigen verantwoordelijkheid. De caloriebalans is een zeer belangrijk aspect om in de gaten te houden.

Koolhydraatbeperking tijdens het gebruik van anti-depressiva is niet gewenst. Dat wil zeggen, je hebt koolhydraten nodig voor de productie van serotonine en voor het gewenste effect consumeer je ze zonder de aanwezigheid van eiwit en vet in dezelfde maaltijd. Dit is dus tegenstrijdig met wat ik normaal zou aanraden voor vetverlies en/of spieropbouw, dan zou er namelijk in praktisch elke maaltijd het best een bron van eiwit gegeten kunnen worden. Een goede strategie zou bijvoorbeeld zijn om je dag te starten met een eiwitrijke maaltijd en enkele uren later een koolhydraatrijke snack te eten zoals een stuk ontbijtkoek of pretzels. Wanneer je vervolgens weer eiwitrijk eet enkele uren later, heb je ’s avonds als pre bedtime snack nog ruimte om wederom wat koolhydraten te eten. De hoeveelheid koolhydraten per snack/maaltijd zou zo’n 25 tot 35 gram moeten bedragen. Zorg ervoor dat er niet meer dan 4 gram eiwit en 3 gram vet in de snack aanwezig is.

Belangrijk om in je achterhoofd te houden is dat de cravings die je kunt ervaren, door je brein worden veroorzaakt. De hunkering naar voedsel kan je wellicht aanzetten tot het eten van een behoorlijke hoeveelheid voedsel, maar voor het juiste effect op serotonine heb je slechts een kleine hoeveelheid koolhydraten nodig. Bij het gebruik van anti-depressiva speelt discipline dus nog een grotere rol dan normaal om je te houden aan de juiste hoeveelheid voeding. Geen leuke boodschap en niet makkelijk, maar helaas wel de realiteit.

Het spreekt voor zich dat je mentale gezondheid voorrang heeft. Je krijgt niet voor niets medicatie voorgeschreven dus het is altijd aan te raden voedingsadvies in te winnen bij je behandelend arts.

Referenties

  • Verweij G., Houben-van Herten M. (2013). “Depressiviteit en antidepressiva in Nederland”. Centraal Bureau van de Statistiek.
  • Schwartz T. (2004). Obesity Reviews. 5(4):233-38.
  • Bouchez C. (2015). ” Antidepressants and Weight Gain “.Depression Health Center. Retrieved: Aug 2015 http://www.webmd.com/depression/features/antidepressants-weight-gain
  • Young SN. (2007). “How to increase serotonin in the human brain without drugs”. Rev. Psychiatr. Neurosci. 32 (6): 394–99.
  • Walther DJ. et al (2003). “Synthesis of serotonin by a second tryptophan hydroxylase isoform”. Science. 299( 5603) :10-1126.
  • Judith J. Wurtman Ph.D. (2010). ‘Reversing Antidepressant Weight Gain’. Psychology Today, the anti-depressant diet. Retrieved: Sep 2015 https://www.psychologytoday.com/blog/the-antidepressant-diet/201007/reversing-antidepressant-weight-gain
WEEKAANBIEDINGEN
BODY EN FITSHOP

Over Mart Jansen PT

Mart Jansen is personal trainer, lifestyle coach en beantwoord alle vragen van bezoekers op FITsociety.nl. Heb je een vraag aan Mart, stel ze dan gerust in de comments.

9 reacties

  1. Isabel picavet op zegt:

    beste,
    Wat ben ik blij dat er hier eens bij stilgestaan wordt. Zelf slik ik anti-depressiva in kleine hoeveelheid welliswaar maar het is echt moeilijk om mijn levenstijl te houden. Veel krachttraingingen en goed gezond eten. Groenten beetje fruit eiwit kip vlees vis noten en rijst zijn mijn dagelijks menu. Ik heb vaak zoveel last dat ik hunker naar koolhydraten en dan niet de goede. Ik begin te beven , krijg slappe benen en kan bijna niet meer functioneren. Ik had dat ook vandaag na mijn middagmaal. Ik heb dan een lepeltje honing gegeten en langzaam ebt het dan weg. Ik ben nu een maand bezig om mijn citalopram af te bouwen mbv 5-htp. Ik moet zeggen dit is alles behalve makkelijk maar ik zet door. Dit gaat mij er niet onder krijgen. Ik ben slank ( 49 kilo) , langzaam komen mijn spieren erdoor en vet % was 17% maar door wat zwaarder te eten en iets meer koolhydraten nu 19%. Dus het kan mensen maar het is verdomd moeilijk.
    Liefs Isabel ( 38 j) xxx

  2. danielle op zegt:

    Hallo.
    Normaal reageer ik niet op artikelen. Maar op dit artikel moet Ik het toch even doen.
    Ik gebruik zelf namelijk een behoorlijk hoge dosis anti depressiva.
    Maar meerdere psychiaters hebben mij verteld dat het absoluut geen werking op je stofwisseling heeft.
    wel versterkt het in het begin depressieve gevoelens. Dus als je een emtionele eter was werd dat erger, maar na verloop van tijd trekken die aanvallen weg. Zo niet zoeken ze een andere anti depressiva die beter bij je past. Ik ben nu 20 en gebruik het sinds mijn 16e. Ik heb veel verschillende soorten gebruikt omdat geen aansloeg. Ik heb indd eetaanvallen gehad. Maar ik was het ook zo weer kwijt. Nu zit ik een jaar lang op dezelfde met blijven verhogen en het gaat goed. Ook mensen in de omgeving waar van ik het weet is dat tegen verteld.

    Mvg Daniëlle

  3. camellia op zegt:

    Beste Mart,

    Ik ben erg aangekomen door AD en ik krijg het er niet af. Ik heb inderdaad cravings en word bibberig als mijn suikerspiegel daalt. Ook het vol zitten gevoel ontbreekt. Ik kan echt blijven eten. Voor het eerst lees ik een methode die rekening houdt met medicatie bij afvallen. Zou hierbij graag ondersteuning willen. Zou je voor mij, tegen een financiele vergoeding natuurlijk, een voedingsschema kunnen maken, of weet je een dietist in de buurt van Rotterdam die mij hierbij kan helpen. Heb wel eerder hulp gehad, maar zonder resultaat door die cravings.

  4. Berend op zegt:

    Hallo,

    Bovengenoemde is erg bekend.
    Je komt erg aan van anti d. pillen omdat het je stofwisseling erg traag maakt.
    Ik ben zelf van 95 kilo naar 110 gegaan.
    Door het toevoegen van Wellbutrin ( google maar eens op wellbutrin) val je weer behoorlijk af in gewicht en vocht. Plus heeft het ook een positieve werking op je libido.
    Dus laat je niet zomaar door je arts of psychiater iets wijs maken dat het niet anders kan.
    Ik heb het zelfde mee gemaakt en werd gezegd “ieder pondje gaat door het mondje” blablabla en ook dat je libido op 0 zit krijg je als antwoord “het is kiezen of delen”. Allemaal dikke onzin en onkunde.
    Er zijn altijd opties!!!

    • Berend op zegt:

      Nog vergeten te vermelden.
      Ik train ook minimaal 3 keer per week maximaal 45 min.
      Eerst 10 tot 15 min. warmlopen en dan rond een half uur zwaar aan met gewichten trainen.
      Plus natuurlijk schoon en gezond eten.
      Maar dat deed ik altijd al, maar door die anti depressiva pillen bleef ik vet en hield veel vocht vast.
      Maar door toevoeging van Wellbutrin gaat het ernorm snel beter.
      Dus ga zelf ook goed zoeken en lezen, op google staat veel.
      Ga met deze info naar je arts of psychiater of anders zoek je een andere psychiater.
      Veel succes

  5. jojanneke op zegt:

    Is Wellbutrin op recept alleen verkrijgbaar? of via je huisarts? en neem je dit naast je anti-depressiva? wat is dit dan voor een middel?

    Mvg,

    Jojanneke

  6. berend op zegt:

    Hallo jojanneke

    Wellbutrin is met recept.
    Overleg het met je arts.
    Ik neem het naast escytalopram (SSRI)
    Wellbutrin invloed op je dopamine en norardrenaline.
    Google maar eens op deze 2 neurotransmitters.
    Ik voel me er fitter mee en val er van af.
    Lees ook mijn vorige berichten hier boven.
    Als je nog vragen hebt, laat het me weten

  7. jojanneke op zegt:

    ok dank voor je reactie! 🙂 maar dan slik je dus twee soorten anti-depressiva? ik overleg het met de arts.

  8. Berend op zegt:

    hallo,

    Ja 2 soorten kan wel. Met 2 soorten hebben ze steeds meer resultaat dan met 1.
    huisartsen doen dat niet zo snel, gaat dan ook meestal via een psychiater.
    Succes.

Plaats een reactie