COACH LOGIN
verboden supplementen

Drug en anabolen in supplementen

Het is een beetje sneu, zacht gezegd. Je gebruikt supplementen ter verbetering van je gezondheid, prestaties en fysiek. Je komt een product tegen dat meer effect lijkt te hebben dan anderen en wordt vaste klant. Dan lees je opeens in de krant, of een site als deze, een waarschuwing over doping in een supplement met een voor jou zeer bekende naam. Je begint te lezen en komt er achter al maanden harddrugs gebruikt te hebben zonder het te weten.

In de pre-workout CRAZE van Driven Sports zijn onlangs sporen van een verboden methamfetamine variant aangetroffen (N,alfa-diethylfenylethylamine). Het blad Drug Testing and Analysis meldde dit op 14 oktober jl (1). naar aanleiding van sporters bij wie sporen van deze designer drug werden aangetroffen in hun urine tijdens een dopingcontrole.

Doping in supplementen

Dat doping in supplementen wordt aangetroffen is niets nieuws, helaas. Een tijd geleden schreef ik nog over de waarschuwing die de Nederlands Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) liet uitgaan over IOMAX, een afslank middel waarin methamfetamine was aangetroffen. Nu is het de pre-workout CRAZE waarin een vorm van deze drug is aangetroffen.

CRAZE is ook in Nederland aangeboden door diverse (online) aanbieders van supplementen (zie verder).

Soms worden sporters betrapt op dopinggebruik en geven ze aan dat dit moet zijn veroorzaakt door supplementen die illegale bestanddelen zouden bevatten waarvan de gebruiker niet op de hoogte kon zijn. Zo werd in 2001 bij Edgar Davids, Jaap Stam, Ruud van Nistelrooy en Frank de Boer sporen van Nandrolon aangetroffen waarvan zij aangaven dat dit alleen kon zijn veroorzaakt door een vitamine supplement, zalf tegen uitslag of creatine dat ze gebruikt hadden. Dit leidde tot schorsingen voor verschillende duraties voor de diverse voetballers. In het geval van Frank de Boer werd een schorsing van een jaar later teruggedraaid naar tweeënhalve maand. Edgar Davids werd geschorst voor vijf maanden, maar dit werd in hoger beroep teruggedraaid naar vier maanden.

Deze affaire was aanleiding voor het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken (NeCeDo) om te pleiten voor onderzoek naar de mogelijkheden voor een keurmerk voor voedingssupplementen (zie verder).

Chinese atleten mochten in aanloop naar en tijdens de Olympische Spelen van 2012 geen vlees eten uit angst ongewild clenbuterol binnen te krijgen. Chinese boeren gebruiken dit regelmatig om hun vee sneller te laten groeien en magerder vlees te produceren. Clenbuterol staat als prestatie verhogend echter op de lijst van verboden middelen van de WADA en kan tot schorsing leiden wanneer het wordt aangetroffen bij een atleet. Het Chinese volleybal team presteerde teleurstellend en gaf dan ook het gebrek aan proteïne uit vlees op als oorzaak.

Hoewel in het geval van de voetballers niet aangetoond werd dat de nandrolon uit supplementen kwam (en schorsing volgde), is een dergelijke situatie waarbij een supplement de boosdoener is nu wel aan de hand. Nadat bij sporters sporen werden aangetroffen van een variant van methamfetamine gaven zijn allen aan CRAZE gebruikt te hebben. Vervolgens werd door diverse laboratoria (de Amerikaanse FDA, Harvard Medical School, de Zuid-Koreaanse National Forensic Service en het Nederlandse RIVM) het spul getest. Hun bevindingen publiceerden ze in het blad Drug Testing and Analysis

Op Kennislink werd al een uitgebreid stuk hierover geschreven en de vorm van methamfetamine die werd aangetroffen (2). Ik verwijs hier dan ook graag naar. Zelf wil ik hier aandacht besteden aan het fenomeen zelf: Fabrikanten van supplementen die verboden bestanddelen aan hun producten toevoegen.

“Geneesmiddelen en verboden middelen aangetroffen in honderden supplementen”

Uit de inleiding van het onderzoek naar CRAZE wordt in de eerste zin namelijk gesteld dat geneesmiddelen en verboden middelen zijn aangetroffen in honderden supplementen. Dat is tamelijk schrikbarende informatie voor alle fitnessfreaks die maandelijks supplementen bestellen. Eén van de bronnen die hierbij vermeld wordt is een lijst op de site van de FDA die je hier kan downloaden: Lijst vervuilde supplementen FDA.

Ik noem een paar van de meest aangetroffen verboden middelen op de lijst:

Anabolen in supplementen

Onder de categorie “Muscle Building” staat bij sommige van de producten dat er androgeen anabole steroïden (AAS) in zijn aangetroffen. Het is alleen jammer dat er dan niet vermeld staat welke.

De lijst en de terugroepactie van Bodybuilding.com (zie verder) maakt in ieder geval duidelijk dat het blijkbaar regelmatig voorkomt en toont wel de naam van enkele AAS (maar niet welke in welk product zijn aangetroffen).

If it sounds like a duck…

Wat opvalt, is dat veel van de producten waarin AAS voorkomen ook namen hebben die daar niet bepaald subtiel op duiden. Namen die zeer veel lijken op de generieke namen van bepaalde anabolen of bekende merknamen van anabolen. Je ziet ook bij “normale” supplementen dat ze namen krijgen die de associatie van anabolen moeten opwekken om zo de illusie van extra effectiviteit te scheppen. Handige marketing voor mensen die geen anabolen willen gebruiken, maar wel de resultaten van anabolen willen (wat helaas niet kan).

Het verschil met de vervuilde supplementen is dat deze vaker lijken op de generieke naam van de steroïden die bij het grotere publiek, vooral de niet-anabolen-gebruikers, onbekend zijn. Sommige dragen letterlijk de generieke naam zoals Methyldrostanolone (“Superdrol”) zodat je je mag afvragen of en hoe deze als supplement zijn verkocht en wie niet zou weten dat dit anabolen zijn. De FDA stelt echter dat de genoemde producten “products marketed as dietary supplements” zijn en dus wel als zodanig zijn aangeboden.

Aromatase inhibitors in supplementen

In dezelfde categorie staan aromatase inhibitors op de lijst. Aromatase is het enzym dat zorgt voor de omzetting van adrogenen (mannelijke geslachtshormonen zoals testosteron) in estrogeen (vrouwelijke geslachtshormonen zoals estradiol). Aromatase inhibitors beperken deze omzetting en worden vaak gebruikt tijdens anabolenkuren waarbij er androgenen worden gebruikt waarbij de omzetting naar estrogeen voor bijwerkingen zorgt zoals vochtretentie en “bitchtits” (gynaecomastie). Aromatase inhibitors binnenkrijgen zonder het te weten, is nadelig omdat de voordelen zonder gebruik van anabole steroïden onduidelijk zijn terwijl de mogelijke bijwerkingen wel bekend zijn zoals nierfalen, lever disfunctie en onvruchtbaarheid (3).

Ook hier geldt dat sommige namen weinig aan de verbeelding overlaten zoals Arimadex dat op de bekende aromatase inhibitor Arimidex lijkt.

Viagra afgeleiden in supplementen

Dan zijn er nog de producten die als natuurlijke middelen worden verkocht voor een betere geslachtsdrift en worden vermeld onder “Sexual Enhancement”. Deze blijken in sommige gevallen analogen van sildenafil te bevatten, het actieve bestanddeel van Viagra. Eén van deze van sildenafil afgeleide stoffen, sulfoaildenafil, is niet alleen verboden in deze middelen omdat zo wordt voorkomen dat deze alleen op recept verkrijgbaar zijn of om patentrechten te beschermen. Sulfoaildenafil is bovendien niet formeel getest op dieren en mensen en kan dus onvoorziene gezondheidsklachten opleveren (4).

“Tadaa, say hello to my little friend!”

WEEKAANBIEDINGEN
BODY EN FITSHOP

Daarnaast komen we op de lijst onder “Sexual Enhancement” ook tadalafil tegen. Tadalafil is net als sildenafil en sulfoaildenafil een zogenaamde PDE5 inhibitor en werkt op een soortgelijke wijze al werkt het, om onbekende redenen, voor sommigen beter dan voor Viagra en vice versa. Tadalafil is het actieve bestanddeel van Cialis en werkt tot 36 uur wat het de bijnaam “de weekend pill” opleverde (5).

Verboden eetlustremmers in afslankmiddelen

Tenslotte is er de categorie “Weightloss” waarin o.a. sibutramine regelmatig voorkomt. Sibutramine is een eetlustremmer die tot 2010 nog werd voorgeschreven tegen obesitas, maar sindsdien in de meeste landen van de markt gehaald. Er was namelijk een verhoogde kans op hartfalen en beroertes. Sibutramin is verwant aan amfetamine al werkt het op een andere manier (6,7).

Bodybuilding.com voor $7.000.000 beboet voor verkoop vervuilde supplementen

“Kan iedereen dan zomaar vervuilde supplementen aanbieden?”, zal je misschien denken na het zien van de lijst. Het antwoord lijkt: “Ja, zolang ze niet gepakt worden.”

Niet alleen de fabrikanten zelf zijn aansprakelijk voor hun producten, maar ook de handelaren die deze producten aanbieden. Althans, wel in de Verenigde Staten. ’s Werelds grootste website over bodybuilding en fitness en grootste leverancier van supplementen kwam hier achter toen ze een boete kregen van de FDA van maar liefst 7 miljoen dollar en de voormalig president en vice-president Jeremy DeLuca een persoonlijke boete kreeg van $ 600.000,- (8). Zij kregen deze boete omdat de door hen aangeboden supplementen stoffen bevatten waarmee deze niet meer de naam voedingssupplementen mochten dragen.

Bodybuilding.com heeft een FDA-compliance officer, iemand die er op toeziet dat de FDA regelgeving wordt nageleefd. Toen deze tussen 2007 en 2009 bij het management aangaf dat sommige van de door hun aangeboden producten pro-hormonen bevatten (sinds 2004 verboden in de VS) (9) en niet in lijn met de regelgeving waren, werd hier blijkbaar niets mee gedaan. Weinig vertrouwen hebbende in een goede uitkomst van de rechtzaak bekenden Bodybuilding.com en DeLuca schuld. Eerder werden al de fabrikanten van de vijf producten die Bodybuilding.com niet had mogen aanbieden al veroordeeld (10, 11). Namens Bodybuilding.com gaf de advocate aan dat zij zich er voortaan van zouden verzekeren geen producten aan te bieden die niet onder de naam voedingssupplementen mochten worden aangeboden:

Since the execution of the search warrants, Bodybuilding.com, LLC has worked cooperatively with the FDA and the U.S. Attorney’s Office to ensure that it no longer sells products that do not qualify as dietary supplements,

U.S. Attorney Wendy J. Olson namens Bodybuilding.com en Jeremy DeLuca

Des te pijnlijker is nu het geval van CRAZE, de pre workout waar net de waarschuwing van is uitgegaan. CRAZE is geen obscuur supplement dat je in een donker steegje koopt van iemand die het in de anus van een ezel uit Rusland heeft laten smokkelen. CRAZE kreeg vorig jaar, nauwelijks twee maanden na de uitspraak, van Bodybuilding.com de prijs voor New supplement of the year (12).

Matt Cahill de maker van CRAZE, Driven sports

Verwijtbaar gedrag of is het een onmogelijke opgave de honderden producten die komen en gaan in een lab te controleren op samenstelling? De makers van CRAZE, Driven Sports, probeerden vermoedelijk het geheime bestanddeel te verbergen door op het label een andere, gelijkende, naam van een wel toegestane stof te vermelden. Driven Sports gaf aan USA Today aan de productie gestaakt te hebben naar aanleiding van de berichtgeving omtrent het onderzoek. Volgens USA Today is Matt Cahill, eigenaar van Driven Sports (13):

Matt Cahill, is a convicted felon who has a history of putting risky products on the market

– Alison Young, USA TODAY

Cahill stond eerder al voor de rechter wegens het verkopen van afslankpillen waarin een stof zat die verboden was sinds de dertiger jaren van de vorige eeuw omdat mensen er blind van werden (14). In het artikel van USA Today zie je een video uit 2008 waarin hij zich moet verantwoorden over een eerdere zaak.

Cahill was facing federal charges for mixing a highly toxic pesticide with baking powder, stuffing it in capsules and selling it over the Internet for weight loss.

– Alison Young, USA TODAY

Driven Sports is, zoals ook blijkt uit de lijst van de FDA, niet de enige leverancier die het niet te nauw nam met de regels. De USADA maakt zich dan ook ernstig zorgen over de mate waarin grote spelers slechte producten op de markt (kunnen) brengen.

“These are not fringe players; these are mainstream dietary supplement companies and products that are in your mainstream health and nutrition stores,” said Amy Eichner of the U.S. Anti-Doping Agency, a non-profit group designated by Congress to oversee testing of Olympians and other athletes for banned substances. “It’s not that there are a few bad actors,” Eichner said. “There are a lot of bad actors.”

Detonate, Gaspari Nutrition

De stof N,alfa-diethylfenylethylamine die in CRAZE werd aangetroffen, werd eerder ook aangetroffen in Detonate van Gaspari Nutrition (13).

Verkoop van vervuilde supplementen in Nederland en wetgeving

“Hoe groot is de kans dat ik dit soort producten in Nederland koop?”

De kans is reëel. In Nederland is CRAZE ook aangeboden door de grote handelaren. Als je bijvoorbeeld googled op CRAZE en Bodylab dan kom je de link nog tegen al staat erbij uitverkocht. Ik heb hierover contact gehad met Bodylab en hen uitleg hierom gevraagd en ook gevraagd of zij hierin eenzelfde controleplicht hebben als een Bodybuilding.com. Volgens Bodylab ligt in Nederland deze verantwoordelijkheid bij de leverancier.

Dit laatste blijkt niet uit artikel 2 van de Warenwetbesluit voedingssupplementen waarin staat dat (15):

1.Het is verboden voedingssupplementen te bereiden of te verhandelen die niet voldoen aan de bij of krachtens dit besluit gestelde eisen met betrekking tot hun samenstelling.
2.Het is verboden voedingssupplementen aan de eindverbruiker te koop aan te bieden, te verkopen of af te leveren anders dan in een voorverpakking als bedoeld in artikel 1, onder c, van het Warenwetbesluit Etikettering van levensmiddelen.
3.Het is verboden voedingssupplementen te verhandelen anders dan met inachtneming van de bij dit besluit gestelde voorschriften met betrekking tot hun aanduiding.
4.Het is verboden voedingssupplementen te verhandelen anders dan met inachtneming van de bij of krachtens dit besluit gestelde voorschriften met betrekking tot het bezigen van vermeldingen of voorstellingen betreffende de aard, samenstelling, hoedanigheid, eigenschappen of bestemming van de waar.

Dus niet alleen het bereiden, maar ook het verhandelen is verboden wanneer de supplementen niet voldoen aan de hiertoe gestelde eisen. Nederlandse handelaren zouden dus ook aangeklaagd kunnen worden voor het verhandelen van “foute” supplementen.

Welke stoffen zijn toegestaan in supplementen?

De eisen waaraan supplementen moeten voldoen, worden beschreven in artikel 1 van de Warenwetbesluit voedingssupplementen:

1.In dit besluit en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:

a.microvoedingsstoffen: vitaminen en mineralen;
b.voedingssupplementen: eet- of drinkwaren die:

1°bedoeld zijn als aanvulling op de normale voeding;

2°een geconcentreerde bron vormen van één of meer microvoedingsstoffen of van andere stoffen met een voedingskundig of fysiologisch effect; en

3°verhandeld worden in voor inname bestemde afgemeten kleine eenheidshoeveelheden;

c.richtlijn 2002/46/EG: richtlijn nr. 2002/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 10 juni 2002 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake voedingssupplementen (PbEG L 183);

In artikel 1 en de overige artikelen van de Warenwetbesluit voedingssupplementen wordt vaak verwezen naar de Europese richtlijn (16). Deze richtlijn gaat continue over vitaminen en mineralen. Supplementen voor de fitnessindustrie bevatten echter veel vaker macrovoedingsstoffen zoals genoemd in Artikel 1 lid 2 zoals proteïne en aminozuren. Hiertoe zou nog een lijst moeten worden opgesteld welke stoffen dit allemaal zijn. Hierdoor is nog niet duidelijk welke stoffen wél en niet voor mogen komen in supplementen.

Vermelding van ingedriënten op etiketten soms onvolledig

Uit artikel 7 lid 1 blijkt dat het in Nederland ook vaak niet goed zit met de etikettering.

De hoeveelheid in een voedingssupplement aanwezige microvoedingsstoffen of stoffen met een voedingskundig of fysiologisch effect wordt in de etikettering van de waar vermeld in een getal. Deze vermelding;

a.heeft betrekking op de aanbevolen dagelijkse portie; en
b.wordt uitgedrukt als percentage van de, voor zover van toepassing, in de bijlage van het Warenwetbesluit Voedingswaarde-informatie levensmiddelen vermelde referentiewaarden.

Sinds kort schrijf ik reviews van supplementen voor Bodyenfitshop. Eén van de criteria die ik stelde voor hiertoe te selecteren supplementen was dat dit geen producten moesten zijn met een hele waslijst aan ingrediënten omdat van deze dan vaak niet wordt aangegeven in welke hoeveelheid ze voorkomen. Dit is dus blijkbaar niet toegestaan zoals blijkt uit het hierboven getoonde citaat dat spreekt over vermelding in een getal/percentage.

Ik kwam ook nog een link tegen van CRAZE bij Bodyenfitshop, maar die is al van de site verwijderd.

Controles in Nederland

De Nederlandse Voedsel- en Waren Authoriteit (NVWA) doet formeel grenscontroles voor geïmporteerde voedingswaren waaronder ook supplementen vallen. De gevallen zoals CRAZE worden echter in praktijk pas achteraf onderzocht wanneer er reden is tot verdenking. Ik heb heb wel een reactie gevraagd op het geval van CRAZE en hun rol ter preventie van dit soort zaken. Zodra ik deze krijg, plaats ik deze in een update.

Total Recall. Terugroepactie supplementen door Bodybuilding.com

Overigens deed Bodybuilding.com in 2009 al een “vrijwillige” terugroepactie van 65 supplementen die ze verkocht hadden die mogelijk steroïden bevatten.

FOR IMMEDIATE RELEASE – Boise, ID – November 3, 2009 – As part of its ongoing cooperation with the Food and Drug Administration (“FDA”), Bodybuilding.com, LLC (the “Company”) announced today that it is conducting a voluntary nationwide and international recall of all lots and expiration dates of 65 dietary supplement products (the “Recalled Products”) described on the attached list, that were sold through the Company’s website, www.bodybuilding.com.

The FDA has informed the Company that it believes that the Recalled Products contain ingredients that are steroids. Specifically, the FDA has advised the Company of its concern that the Recalled Products may contain the following ingredients that are currently classified, or the FDA believes should be classified, as steroids: “Superdrol,” “Madol,” “Tren,” “Androstenedione,” and/or “Turinabol.” While the Company has not had an opportunity to independently confirm the FDA’s concerns that the Recalled Products in fact contain these ingredients, the Company is undertaking this voluntary recall in an abundance of caution.

Dit waren de supplementen die ze terugriepen:

RECALLED PRODUCT LIST

  • 4Ever Fit D-Drol
  • Advanced Muscle Science Dienedrone
  • Advanced Muscle Science Liquidrone UTT
  • Anabolic Xtreme Hyperdrol X2
  • APS (aka Advanced Muscle Science) Mastavol
  • APS (aka Advanced Muscle Science) Revamp
  • APS (aka Advanced Muscle Science) Ultra Mass Stack
  • APS (aka Advanced Muscle Science) Ripped Stack
  • Better Body Sports Finadex
  • Black China Labs Straight Drol
  • Black China Labs Straight Phlexed
  • Body Conditioning Solutions TestraFLEX
  • Bjorklund Methyldrostanolone
  • BOSC Enterprises Epi-Tren
  • BOSC Enterprises Magna Drol
  • Chaparral Labs Epivol
  • Chaparral Labs Pheravol-V
  • Competitive Edge Labs M-Drol
  • Competitive Edge Labs P-Plex
  • Competitive Edge Labs X-tren
  • Diabolic Labs Epio-Plex
  • Diabolic Labs Finabolic 50
  • Diabolic Labs Revenge
  • Ergopharm 6-OXO
  • Ergopharm 6-OXO Extreme
  • EST (aka Engineered Sports Technology) MethAnstance
  • Extreme Labs Susto-Test Depot
  • Fizogen ON Cycle II Hardcore
  • G.E.T/ (Genetic Edge Technologies) SUS-500
  • G.E.T/ (Genetic Edge Technologies) Tren-250
  • Hardcore Formulations T-Roid
  • I Force Nutrition 1,4 AD Bold 200
  • I Force Dymethazine/Reversitol Combo Pack
  • I Force Reversitol
  • I Force Nutrition 17a PheraFLEX
  • I Force Nutrition Dymethazine
  • I Force Nutrition Methadrol
  • IDS (aka Innovative Delivery Systems) Bromodrol
  • IDS (aka Innovative Delivery Systems) Grow Tabs TR
  • IDS (aka Innovative Delivery Systems) Mass Tabs
  • IDS (aka Innovative Delivery Systems) Oxodrol Pro
  • IDS (aka Innovative Delivery Systems) Ripped Tabs TR
  • IDS (aka Innovative Delivery Systems) Rapid Release
  • Ripped Tabs
  • Kilo Sports Massdrol
  • Kilo Sports Phera-Mass
  • Kilo Sports Trenadrol
  • Monster Caps Monster Caps
  • Myogenix Spawn
  • Nutra Coastal D-Stianozol
  • Nutra Coastal H-Drol
  • Nutra Coastal MDIT
  • Nutra Coastal S-Drol
  • Nutra Coastal Trena
  • Performance Anabolics Methastadrol
  • Performance Anabolics Tri-Methyl X
  • Purus Labs E-pol Inslinsified
  • Purus Labs Nasty Mass
  • Rage RV2
  • Rage RV3
  • Rage RV4
  • Rage RV5
  • Redefine Nutrition Finaflex 550-XD
  • Redefine Nutrition Finaflex Ripped
  • Transform Supplements Forged Extreme Mass
  • Transform Supplements Forged Lean Mass

Waarom stoppen fabrikanten verboden middelen in supplementen?

Als je als niets-vermoedende klant een pre-workout gebruikt met daarin een amfetamine-analoog met een werking als speed zal het je niet verbazen dat je meer energie voelt dan bij welke “normale” pre-workout ook. Als je bijvoorbeeld op goed vertrouwen de in de lijst vermelde Grow Tabs koopt met daarin anabole steroïden zal het niet verbazen dat je inderdaad sneller groeit dan ooit (mits je eerder niet al anabolen gebruikte). Wat doe je dan als klant? De volgende maand bestel je opnieuw en denk je:”Hier kan geen whey, creatine of NO-Explode tegenop!”.

Men doet het dus om de werking van het product te vergroten en zich zo te onderscheiden van de duizenden supplementen op de markt. Iomax (of diens voorganger Ionamin Forte) was razend populair omdat het het hongergevoel erg lang onderdrukte en veel energie gaf. Zelfs toen mensen wisten wat erin zat, bleef de vraag hoog (of misschien juist toen ze het wisten). Toevallig kreeg ik een dag voor het publiceren van dit artikel nog de vraag van iemand of ik wist waar zij Iomax kon bestellen. De enige reden dat die vraag mij gesteld wordt, lijkt mij het artikel dat ik over Iomax schreef waarin wordt aangegeven dat hier methamfetamine in is aangetroffen. Desondanks wilde deze persoon het toch bestellen.

Iemand zei in eens in de sportschool als reactie op mijn stuk over de speed in Iomax: “Waarom zou een fabrikant dat bewust doen? Dat is toch veel te duur? “. Zonder in te gaan op de exacte prijs-mechanisme van steroïden en andere drugs was het antwoord hierop dat een groot deel van de prijs zit in het feit dat het product illegaal en daarom undercover aan de man gebracht moet worden. Dit probleem omzeil je als je het in een zogenaamd legaal supplement verkoopt dat gewoon online besteld kan worden. Wat betreft de productie zelf: Wat is een betere dekmantel dan een lab waar (grondstoffen voor) supplementen worden gefabriceerd?

Waarom zouden fabrikanten geen doping in supplementen moeten stoppen?

Net zoals er van de week mensen ongetwijfeld mensen waren die het nieuws over drones tegen wietplantages lazen en dachten:”Shit, dan gaat de prijs van Skunk weer omhoog” of “Fuck, snel de zolder leeghalen”, zo zijn er ook mensen die de “vervuilde” supplementen zien als een makkelijke en goedkope manier om anabolen binnen te krijgen. Toegegeven de meesten van deze zullen hun heil “gewoon” elders halen door AAS te kopen, maar er blijft een grote groep die baalt zoals velen nog steeds balen van de lagere beschikbaarheid van Iomax/Ionamin.

Er zijn diverse redenen waarom je geen anabolen of andere verboden middelen in je supplementen wilt/zou moeten willen:

Onbekende bijwerkingen van supplementen
WEEKAANBIEDINGEN
BODY EN FITSHOP

Veel van de verboden stoffen zijn niet getest op dieren en mensen en dus ook niet goedgekeurd door de hiertoe bevoegde instanties zoals de FDA. Dit betekent dat de effecten en bijwerkingen niet (allen) bekend zijn. Ook contra-indicaties zijn niet allemaal bekend waardoor je niet weet met welke middelen het niet samen gebruikt kan worden of voor welke risicogroepen het voor een verhoogd risico zorgt. Zelfs wanneer ze voor de medische wetenschap bekend zijn, betekent dit in praktijk weinig aangezien je geen bijsluiter met bijbehorende waarschuwingen zult krijgen over een bestanddeel dat formeel niet in het product zit.

Anabolengebruikers kennen meestal de mogelijke bijwerkingen en vaak ook hoe deze te bestrijden (zoals bijvoorbeeld de eerder genoemde aromatase remmers). Dit lukt niet wanneer je niet weet dat je anabolen gebruikt.

Onbekende dosering

Zelfs als zou je weten wat er in zit en op de hoogte bent van mogelijke bijwerkingen en contra-indicaties dan nog weet je weinig als je niet weet hoeveel er van het verboden middel in zit. Een overdosering is dan ook goed mogelijk en alle mogelijke gevolgen van dien.

Natural bodybuilder of toch niet?

Denk je, zoals ik, altijd een natural bodybuilder geweest te zijn en moet je je opeens zorgen maken of dit wel het geval is. Behalve het principiële feit dat je geen anabolen wilt gebruiken, is dit extra pijnlijk wanneer je vrienden en familie moet vertellen gediskwalificeerd te zijn voor een bodybuild-wedstrijd omdat er doping in je bloed is aangetroffen. Word je voortaan aangekeken als Lance Armstrong.

Onwetende topsporters

Dit laatste geldt natuurlijk ook voor topsporters met twee verschillen.

De gevolgen voor een topsporter zijn, financieel en sportief, een stuk groter. Denk aan atleten die vier jaar trainen en niet naar de Olympische Spelen mogen. Of de eerder genoemde voetballers met miljoenencontracten die voor negen maanden geschorst werden (al dan niet terecht).

Als topsporter kan je tegenwoordig niet zomaar supplementen gebruiken zonder zeker te weten wat er in zit. Ook niet verschuilen achter een clubarts, maar laten testen dus.

NZVT, Keurmerk voor voedingssupplementen

Zoals gezegd, vormde de affaire rondom de op doping “betrapte” voetballers aanleiding voor het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken (NeCeDo) om te pleiten de mogelijkheden voor een keurmerk voor supplementen te onderzoeken (17,18). Dit heeft geleid tot het Nederlandse Zekerheidssysteem Voedingssupplementen Topsport (NZVT) op initiatief van het Nederlands Olympisch Comité*Nederlandse Sport Federatie (NOC*NSF) , het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) , de brancheorganisatie Natuur- & gezondheidsProducten Nederland (NPN) , de Dopingautoriteit en het RIKILT – Instituut voor Voedselveiligheid (19). Nederland is het eerste land dat een dergelijk keurmerk heeft geïntroduceerd.

De productie van de supplementen die deel uitmaken van het NZVT vindt plaats volgens verscherpte kwaliteitseisen gericht op de dopingcontroles zoals deze in de sport plaatsvinden (naast de eisen die aan Nederlandse voedingsmiddelen worden gesteld). De aldus geproduceerde supplementen worden zonodig voorzien van een duidelijke, topsportvriendelijke, ingrediëntendeclaratie. Dit betekent dat alle ingrediënten worden aangeduid met begrijpelijke termen. Vervolgens worden de producten getest op de aanwezigheid van dopinggeduide stoffen. De producent biedt het product zelf aan bij een speciaal hiervoor geselecteerd laboratorium en betaalt voor de kosten van de analyse. Op deze testen vinden steekproefsgewijs extra controles plaats door middel van een borgingssysteem. Op basis van de analyseresultaten en de informatie die de producent geeft over het productieproces beslist een onafhankelijke redactieraad of de betreffende product-batch combinatie op deze website kan komen te staan. Alleen batches van producten die geproduceerd en getest zijn conform de eisen van het NZVT, worden op de website geplaatst.

Het NZVT staat open voor alle voedingssupplementen, uit de gehele wereld, mits er geen dopinggeduide stoffen in zijn verwerkt. In de praktijk zullen in de database voornamelijk producten staan die in Nederland verpakt en verkocht worden.

– Dopingautoriteit

Op de site van de dopingautoriteit is de lijst te vinden met batches van producten die volgens de normen van NZVT zijn getest en goedgekeurd (20). Het is dus niet zo dat een product op zich wordt goedgekeurd. Het gaat echt om specifieke batches van dat product die getest zijn.

NZVT alleen voor topsporters?

Het NZVT-keurmerk is opgezet met topsporters in gedachten. Het is immers specifiek “gericht op de dopingcontroles zoals deze in de sport plaatsvinden”. Ik durf echter wel te stellen dat amateur krachtsporters zoals mensen die uit hobby en eventueel in amateur wedstrijdverband aan fitness, bodybuilding, gewichtsheffen ed. doen, gezamenlijk veel meer supplementen kopen dan topsporters doen. En wat dacht je van al die proteïne diëten? Heb je als niet-topsporter wel iets aan zo’n keurmerk?

De lijst met NZVT-goedgekeurde producten bevat diverse leveranciers. De dopingautoriteit schuift echter actief Sportvitamines 4U naar voren als verkoper van meerdere op de lijst genoemde producten. Dit doen zij omdat dit het voor de klant makkelijker maakt om deze producten van diverse aanbieders op één site te vinden en te kunnen kopen. Sommige van de leveranciers verkopen namelijk niet rechtstreeks aan particulieren (geen website/webshop).

“Alleen verkrijgbaar voor sporters met een A/B status van NOC*NSF”

Op de site van Sportvitamines 4U staan in het rechter kader enkele “bestsellers” genoemd met de melding: “Alleen verkrijgbaar voor sporters met een A/B status van NOC*NSF”. Dit zegt twee dingen: Ten eerste dat juist de populairste producten dus niet te koop zijn voor niet topsporters en ten tweede dat het dus vooral topsporters zijn die deze producten kopen aangezien er dus het meeste verkocht wordt van producten die alleen voor topsporters beschikbaar zijn.

Beperkte selectie supplementen

Als je naar de site gaat van bijvoorbeeld Bodyenfitshop, Bodylab of Perfectbody dan kan je kiezen uit honderden supplementen verdeeld over een groot aantal categorieën. Dit aanbod is op de lijst met NZVT-goedgekeurde producten aanzienlijk kleiner. Zoek je bijvoorbeeld op Eiwitpoeders dan staan er slechts zes verschillende op waarvan er één is die alleen voor sporters met een A/B status beschikbaar is (er staan er meer genoemd, maar sommige komen met diverse batches vaker voor in de lijst en tellen dus als één product). Bovendien zijn niet alle hier genoemde producten in praktijk verkrijgbaar. Sommige komen op de site van Sportvitamines 4U niet voor en op de site van de leverancier zelf is niet duidelijk welke batch wordt aangeboden. Toen ik belde met de aanbieder (Gezondheid aan huis) van één van de genoemde producten op de lijst “Performance Whey Protein Banana” van Lamberts kreeg ik te horen dat de batch niet meer verkrijgbaar was en de leverancier inmiddels gestopt was met de productie volgens NZVT-eisen omdat de afname te klein was.

Weightgainers en pre-workouts komt je niet tegen. Ben je de grote online shops gewend dan is dit aanbod zeer beperkt.

NZVT-supplementen erg duur vergeleken met niet-gekeurde supplementen

Dan is er tenslotte de prijs. In het gesprek met Gezondheid aan huis werd bevestigd dat de NZVT-producten duurder zijn wegens de kosten voor het testen en strikte productieproces. Het enige NZVT-goedgekeurde product dat zij nog aanbieden, is de “Topsport Proteïne Poeder Choco” van Bonusan. Deze bestaat uit whey-isolaat en soja-isolaat, volgens de beschrijving voor 90%. Dit is vreemd gezien een dosering van 30 gram uit 14 gram whey-isolaat en 6 gram soja-isolaat bestaat. Als je dit doorrekent kom je op afgerond 67 gram proteïne per 100 gram uit. Dit is van belang ter vergelijking met andere niet-NAVT-goedgekeurde producten.

Je betaalt hiervoor namelijk €54,50 voor 750 gram. Bij Bodyenfitshop betaal je voor whey-isolaat €16,50 voor 750 gram (91% proteïne) en voor soja-isolaat €9,34 (81,56% proteïne. omgerekend, wordt verkocht per 2 kilo). Zou je zelf voor dezelfde samenstelling kiezen als de proteïne van Bonusan (70% whey-isolaat en 30% soja-isolaat) dan kom je uit op €14,35 per 750 gram.

De NZVT-goedgekeurde proteïne is in dit geval dus ruim drie keer zo duur!

Kijk ik naar de goedgekeurde creatine monohydraat van Bonusan dan zie ik hetzelfde verschil. Je betaalt bij hen €32,- voor 350 gram creatine. Voor de creatine monohydraat van Bodyenfitshop betaal je hiervoor €8,94 (omgerekend, wordt verkocht per 500 gram). Ook de creatine is dus ruim drie keer zo duur.

Toegegeven, met de prijzen van Bodyenfitshop vergelijk ik wel met de laagste prijzen. In praktijk zouden de meesten echter ook van de laagste prijzen gebruik maken.

Conclusie

Dus, voortaan supplementen vermijden? Nee, dat is overtrokken. Er zijn talloze supplementen die al zo lang beschikbaar zijn dat inmiddels de effecten al bekend zouden moeten zijn.

Bovendien zijn de voedingsstoffen en bestanddelen die effectief zijn al langer bekend en zijn er genoeg producten met slechts één ingrediënt waarvan je weet wat het is (hoewel je dan nog niet weet of er niets in zit dat niet vermeld is). Zelf mijd ik sowieso alle supplementen met een hele waslijst aan ingrediënten. Ten eerste omdat (zelfs) ik vaak niet alle ingrediënten en hun (onderlinge) werking ken en ten tweede omdat de verhoudingen en daarmee de dosering en effectiviteit per ingrediënt vaak (ondanks genoemde wetgeving) niet vermeld worden. Bekende bestanddelen zeggen bovendien meer dan een bekende fabrikant want op de lijst met vervuilde supplementen stond ook een aantal bekende, grote namen (bijvoorbeeld Gaspari Nutrition).

Ben je een topsporter dan doe je er verstandig aan alleen de NZVT-goedgekeurde supplementen te kopen. Dat je dan drie keer zoveel betaalt, moet je dan maar voor lief nemen. Als dit voorkomt dat je geschorst wordt wegens dopinggebruik door vervuilde supplementen dan is dat voor veel topsporters de prijs waard lijkt me.

Het belangrijkste is echter dat je geen wonderen moet verwachten. Luidt de reclame dat product zus en zo je binnen één maand 5 kilo droge spiermassa zal bezorgen, geloof het dan niet. En als het wel zo blijkt te zijn, vraag je dan af wat je daadwerkelijk binnen hebt gekregen.

 Referenties

  1. (www.drugtestinganalysis.com) DOI 10.1002/dta.1578
  2.  http://www.kennislink.nl/publicaties/sportpoeder-bevat-verboden-methamfetamine-variant
  3. “Aromatase Inhibitors in Products Marketed as Dietary Supplements: Recall” (Press release). FDA. September 20, 2010. Retrieved August 9, 2012.
  4. Oh, SS; Zou, P; Low, MY; Koh, HL (2006). “Detection of sildenafil analogues in herbal products for erectile dysfunction.”. Journal of toxicology and environmental health. Part A 69 (21): 1951–8.
  5. http://archive.is/20130123085103/http://www.forbes.com/2003/11/24/cx_mh_1124cialis.html
  6. “New Drugs”. Australian Prescriber 25 (1): 22. 2002. PDF
  7. a b Heal, D. J.; Aspley, S.; Prow, M. R.; Jackson, H. C.; Martin, K. F.; Cheetham, S. C. (1998). “Sibutramine: a novel anti-obesity drug. A review of the pharmacological evidence to differentiate it from d-amphetamine and d-fenfluramine”.International journal of obesity and related metabolic disorders : journal of the International Association for the Study of Obesity. 22 Suppl 1: S18–S28; discussion S28.
  8. Inspections, Compliance, Enforcement, and Criminal Investigations. May 22, 2012: Bodybuilding.com, LLC and Jeremy DeLuca Plead Guilty in Federal Court to Violating FDCA
  9. “Public Law 108-358-Oct. 22, 2004” (PDF). 108th US Congress. October 22, 2004. Retrieved July 8, 2007.
  10. http://www.fda.gov/ICECI/CriminalInvestigations/ucm254526.htm
  11. http://www.fda.gov/ICECI/CriminalInvestigations/ucm288020.htm
  12. http://www.bodybuilding.com/fun/2012-supplement-awards-winners.html
  13. http://www.usatoday.com/story/news/nation/2013/10/15/driven-sports-suspended-production-of-craze-amid-controversy/2990161/
  14. http://www.usatoday.com/story/news/nation/2013/07/25/bodybuilding-supplement-designer-matt-cahill-usa-today-investigation/2568815/
  15. http://wetten.overheid.nl/BWBR0014814/geldigheidsdatum_30-10-2013
  16. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32002L0046:NL:NOT
  17. http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/593628/2001/06/20/NOCNSF-bepleit-keurmerk-voor-supplementen.dhtml
  18. http://www.dopingautoriteit.nl/nzvt
  19. http://www.dopingautoriteit.nl/nzvt/database

Over Kenneth Nwosu

Kenneth Nwosu is gecertificeerd fitness-docent, natural bodybuilder en docent Ryukyu Kobujutsu (Japanse Krijgskunst). Als hoofdredacteur van FITsociety schrijft hij uitvoerig over alles met betrekking tot fitness, bodybuilding, voeding en supplementen.

1 reactie

Plaats een reactie