COACH LOGIN
sportmassage

De effecten van een sportmassage

WEEKAANBIEDINGEN
BODY EN FITSHOP

”Een sportmassage is het toepassen van een complex van handgrepen op een ontbloot en ontspannen lichaamsdeel van een gezonde sportbeoefenaar met het doel om diens lichamelijke conditie te verbeteren, te bestendigen en eventuele nadelige gevolgen van die sport weg te nemen, of deze zo min mogelijk te doen voelen.” (1)

Deze definitie zegt niet veel over het masseren zelf. Massage is dan ook het geven van mechanische prikkels op het lichaam. Deze prikkels zorgen voor reacties in het lichaam en deze moeten leiden tot herstel en homeostase (het in stand houden van het eigen systeem) in het hele menselijke organisme. Maar wat nu de precieze reacties in het lichaam zijn, is vaak onbekend.

Effecten van een sportmassage

De effecten van een sportmassage zijn:

  • Een verbeterde doorbloeding.
  • Een verbeterde toe- en afvoer van de verschillende weefselvloeistoffen, zowel intracellulaire vloeistof als extracellulaire vloeistof, vloeistof van de bloed en lymfevaten.
  • Een verhoging van de permeabiliteit (doorlaatbaarheid) van de vaatwand.
  • Een verbeterde stofwisseling (mede door de verbeterde doorbloeding).
  • Een verbeterde spierfunctie (door de verbeterde spierdoorbloeding en door beïnvloeding van de spiertonus).
  • Een algemene invloed op het welbevinden (krachtgevoel, vermoeidheid, verdieping van de ademhaling, slaapbevordering, stemming en psyche).
  • Psychisch effect

Deze effecten ontstaan door de massageprikkels die worden gegeven. De invloed van een massageprikkel kan worden onderverdeeld in verschillende typen :

Mechanisch Effect

Effecten die ontstaan door aanraking op de huid, onderhuid, spieren en pezen, bloed en lymfecirculatie en op gewrichten.

Reflectoir (via het zenuwstelsel)

Aanraking op de huid zorgt voor prikkeling van allerlei receptoren. Beinvloeding van de spierspanning, pijn en de vaatdiameter.

Chemisch-biologisch (weefselprikkelstoffen):

De belangrijkste stoffen zijn histamine en acetylcholine. Deze stoffen hebben een positieve werking op de doorbloeding

Bio-energetische effect

Dit valt niet onder de sportmassage (betrekking op energiestromen, zoals shiatsu)

Psychische verklaringen

Psychische reacties worden veelal verklaard via de hypofyse en het limbische systeem die te maken hebben met onze emoties en motivatie. Bron: (1)

“Afvalstoffen en melkzuur afvoeren door massage”

Over de verschillende effecten van een sportmassage verschillen echter de meningen.

Zo wordt er nog wel eens vermeld dat door middel van massage afvalstoffen en melkzuur uit de spieren in de bloedbaan worden gemasseerd, maar hiervoor is eigenlijk helemaal geen bewijs. Sterker nog, het zou helemaal niet mogelijk zijn:

First, let’s set the record straight; Science doesn’t support some ingrained beliefs about massage. ”It can’t push toxins out of the muscles and into the bloodstream,” says JoEllen Sefton, Ph.D., associate professor of kinesiology at Auburn University, who has practiced massage therapy. ”There’s no physiological way that can happen.” Nor does it appear to flush lactic acid from muscles, says crane.(2)

“Herstel na fysieke activiteiten.”

Onderzoekers van de  Ohio State University bestudeerden en vergeleken de resultaten van 27 verschillende onderzoeken op dit gebied (3). Ze keken hierbij naar de effecten op spierherstel, zowel wat betreft symptomen als sportieve prestatie. Op beide punten waren de uitkomsten niet duidelijk. Case studies, onderzoeken waarbij het (effect van) gedrag van de proefpersonen in het dagelijks leven wordt bekeken, toonden geen voordeel van massage. Er was geen sprake was verbeterde prestaties of herstel betreft. Onderzoeken waarbij de proefpersonen in een gecontroleerd onderzoek werden gevolgd, toonden wel een bescheiden voordeel van massage aan.

Case series provide little support for the use of massage to aid muscle recovery or performance after intense exercise. In contrast, RCTs provide moderate data supporting its use to facilitate recovery from repetitive muscular contractions.

-T.M. Best, The Ohio State University

Het verschil tussen een fysiotherapeut en een sportmasseur

Er is nog weleens onduidelijkheid over de taken van een sportmasseur in relatie tot een fysiotherapeut. De sportmasseur masseert alleen de ”gezonde sportman”, sporters die nog last hebben van een blessure zijn namelijk vaak nog onder behandeling bij een arts of fysiotherapeut. Het behandelen van pathologische gevallen (iemand met een ziektebeeld) valt dan ook niet onder het takenpakket van de sportmasseur. Een sportmasseur werkt meer ter preventie van blessures en overbelasting (herstelbevordering). Een fysiotherapeut behandelt als het ware de cliënt in de fase dat deze geblesseerd is.

Taken van een sportmasseur volgens het Nederlands Genootschap voor Sportmassage (NGS):

  • Onderzoeken van het bewegingsapparaat met functie testen
- opstellen van een behandelplan
  • Masseren van de cliënt
- tapen en/of bandageren van de cliënt
- EHBSO toepassen indien dit noodzakelijk is (op het sportveld)
  • Voorlichting en advies geven aan cliënten of groepen
- registreren en gegevens vastleggen van cliënten

Sportmassage kan zowel voor, na als tijdens (de rust van) een wedstrijd of fysieke inspanning gebeuren. Voorafgaand aan een training zal een massage vooral stimulerend van aard zijn. Het lichaam wordt dan vooral geprikkeld en voorbereid op arbeid. Daarbij worden handgrepen wat sneller uitgevoerd. Na het sporten is een massage vooral “sederend” (algehele ontspanning), handgrepen worden dan wat langzamer en wat dieper uitgevoerd.

Conclusie

Het fabeltje dat afvalstoffen uit de spieren in de bloedbaan worden gemasseerd is niet waar, ook al wordt dit nog altijd beweerd. Ook is niet duidelijk of massage herstel na fysieke inspanningen kan bevorderen. In theorie kan een massage zorgen voor veel andere positieve lichamelijke reacties. In praktijk is een massage vaak gewoon lekker en dit alleen kan al een positief effect hebben op het totale welzijnsgevoel.

Referenties

  1. W. Snellenberg, Handboek sportmassage 2013
  2. J. D. Crane, D. I. Ogborn, C. Cupido, S. Melov, A. Hubbard, J. M. Bourgeois, M. A. Tarnopolsky, Massage Therapy Attenuates Inflammatory Signaling After Exercise-Induced Muscle Damage. Sci. Transl. Med. 4, 119ra13 (2012).
  3. Best TM1, Hunter R, Wilcox A, Haq F. Effectiveness of sports massage for recovery of skeletal muscle from strenuous exercise.Clin J Sport Med. 2008 Sep;18(5):446-60. doi: 10.1097/JSM.0b013e31818837a1..
WEEKAANBIEDINGEN
BODY EN FITSHOP

Over Koen Heijmans

Koen heeft zijn sportopleiding gevolgd in Santa Barbara, Californië en daar zijn diploma in Health and Physical Education behaald. Momenteel is hij personal trainer en schrijft vanuit zijn kennis en ervaring

1 reactie

Plaats een reactie