Jojo effect verhoogt mogelijk kans op hartziekten in vrouwen

Vrouwen die regelmatig afvallen om vervolgens hetzelfde gewicht weer terug te winnen, het  ‘jojo effect’, hebben een hogere kans op hartziekten. Dat is de voorlopige uitkomst van nieuw onderzoek naar de effecten van dit bekende verschijnsel.

Jojo effect

We hebben al vaker aandacht besteed aan het bekende jojo effect. De bekende neiging van je lichaam om na een periode van significant gewichtsverlies extra energie op te slaan wanneer je weer meer eet. Mogelijk is dat niet slechts een tijdelijk effect van je lichaam dat nog op een ‘spaarstand’ staat. Afvallen betekent minder energie gebruiken dan je verbruikt. Het herhaaldelijk blootstellen van je lichaam aan deze omstandigheden zou de boodschap af kunnen geven dat voedselschaarste blijkbaar normaal is. Dat kan betekenen dat je energieverbruik structureel verlaagd wordt, rekening houdend met de volgende schaarste.

Die theorie, en de onderzoeken daarnaar, beschreven we in een artikel over de gevolgen van het ‘jojo-en’ voor het gewicht op lange termijn. De daarin behandelde onderzoeken zijn niet altijd even eenduidig of overtuigend. Toch blijkt het in ieder geval niet gunstig voor je gewicht op langere termijn om vaak op en neer te vliegen in gewicht. Zowel voor atleten die voor wedstrijden een (zeer) laag vetpercentage willen als voor mensen met overgewicht die naar een normaal vetpercentage willen.

Jojo effect en kans op hartziekten in vrouwen

Het verrast dan ook niet bepaald wanneer uit nieuw onderzoek blijkt dat herhaaldelijk jojo-en de kans op hartziekten verhoogt. Dat is althans de voorlopige conclusie van een studie die onlangs werd gepresenteerd. Dit gebeurde tijdens de Epidemiology and Prevention | Lifestyle and Cardiometabolic Health Scientific Sessions van de American Heart Association’s. Dit jaar is de eerste editie van deze globale uitwisseling van de laatste ontwikkelingen in cardiologie.

Brooke Aggarwal, senior auteur van de studie deed tijdens de bijeenkomst verslag van de voorlopige bevindingen. Zij en collega’s bestudeerden 485 vrouwen (gemiddelde leeftijd 37) met een gemiddeld BMI van 26. Aan de onderkant van de klasse ‘overgewicht’. De vrouwen legden vast hoe vaak ze meer dan 10 pond (4,54 kg) waren afgevallen en datzelfde gewicht weer binnen een jaar hadden teruggewonnen. Zwangerschappen rekenen de onderzoekers daarbij niet mee.

Om de gezondheid van hart en vaten vast te stellen werden de vrouwen beoordeeld aan de hand van de ‘Life’s Simple 7′ van de Amerikaanse Hartstichting:

  1. BMI
  2. Cholesterol
  3. Bloeddruk
  4. Bloedsuiker
  5. Roken
  6. Fysieke activiteit
  7. Dieet

Resultaten

Bijna driekwart van de vrouwen had minstens één keer het jojo-effect ervaren. Het aantal keren dat men zo fluctueerde in gewicht varieerde van 0 tot 20 keer. De onderzoekers zagen dat vrouwen waarvoor dit één keer of vaker was, een lagere kans hadden op een optimaal BMI. Deze kans was 82 procent lager terwijl de kans op een optimale score volgens de ‘Life’s Simple 7′ 65 procent lager was.

Hoe vaker de vrouwen het jojo-effect hadden meegemaakt, hoe lager de scoren op de Life’s Simple 7. Het viel op dat dit effect het sterkst was voor vrouwen die nooit zwanger waren geweest.

The women without a pregnancy history were likely younger and might be those who started weight-cycling at an earlier age. We need to identify critical periods for the effect of weight fluctuation on heart disease risk over the life course to find out whether it is worse when women start on a dieting roller-coaster at an early age

Vervolgonderzoek jojo effect

De onderzoekers willen de studie verlengen met 5 tot 10 jaar om de huidige resultaten te bevestigen en te kijken naar de effecten op lange termijn.

Een beperking van het onderzoek is dat geen onderscheid is gemaakt tussen opzettelijk gewichtsverlies en onopzettelijk gewichtsverlies. Bovendien is het onderzoek gebaseerd op zelf gerapporteerde data door de deelnemers en eenmalig verrichte metingen.

Ook kan niet worden aangenomen dat er sprake is van een causaal verband. Het jojo effect kan mogelijk ook een resultaat zijn van een lagere score op de genoemde schaal van 7 punten in plaats van andersom.

Tot slot zegt de huidige studie niets over een verband tussen het jojo effect en het risico op hartziekten in mannen. Eerder onderzoek heeft echter vergelijkbare resultaten getoond in mannen. Mannen die vaak fluctueerden in gewicht bleken een twee keer zo hoge kans te hebben op overlijden op middelbare leeftijd door hart-en vaatziekten.

Ben jij een personal trainer?

Ga dan gratis aan de slag met ons trainingsplatform

Ontdekken

Over Kenneth Nwosu

Kenneth Nwosu is hoofdredacteur van FITsociety en schrijft uitvoerig over alles met betrekking tot fitness, krachttraining, afvallen, voeding en voedingssupplementen. Als fitness fotograaf heeft hij honderden fitness fanaten in hun beste shape vastgelegd.

Plaats een reactie