Rimpels en haarverlies door veroudering succesvol teruggedraaid in muizen

Rimpels en haarverlies zijn succesvol teruggedraaid in een onderzoek met muizen. Het laat zien hoe de energiecentrales van onze cellen een belangrijke rol spelen in veroudering. Daarmee biedt het uitzicht op nieuwe behandelmethodes om deze effecten te voorkomen en zelfs terug te draaien. 

Rimpels en haarverlies

Waar de wetenschap niet of nauwelijks in slaagt, dat is het tegengaan van de uiterlijke kenmerken van veroudering. Ook de meest gezond levende mensen kunnen deze effecten niet voorkomen, met of zonder de hulp van de cosmetische miljardenindustrie. Haarverlies en vooral rimpels zijn onvermijdelijk als je maar oud genoeg wordt.

Ik heb vier of vijf intro’s geschreven met anekdotes en (mijns inziens) grappige verhalen over veroudering. Maar volgens mij hoef je helemaal niet uit te leggen waarom het tof zou zijn als je die effecten kunt voorkomen of terugdraaien. Meteen door naar het onderzoek dus.

Onderzoekers van de University of Alabama hebben belangrijke stappen gezet in het verkrijgen van een beter begrip van verouderingsprocessen [1]. Waar we vaak bezig zijn met symptoombestrijding lijkt men nu de bron gevonden te hebben.

Mitochondria en muizen

De onderzoekers toonden aan dat een slechte werking van de mitochondria verantwoordelijk is voor veel van de kenmerken van veroudering. De mitochondria kan je zien als deze energiecentrales van cellen. Deze leveren 90% van de chemische energie die nodig is om te overleven. Door veroudering neemt de functie van deze energiecentrales van de cel steeds verder af. Uitputting van het DNA in de mitochondria (mtDNA) lijkt hier een grote rol in te spelen. Behalve de uiterlijke effecten verhoogt dit de kans op diabetes, hart- en vaatziekten, kanker en neurologische stoornissen veroorzaakt door ouderdom.

Die rimpels en haarverlies lijken in die context misschien niet het meest belangrijke om te meten. Het zijn echter zichtbare effecten van ouderdom en daarmee een interessant gegeven. Een plaatje zegt bovendien meer dan duizend woorden. Zoals het onderstaande plaatje:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Je ziet hier twee muizen. Bij de eerste foto zie je een normale muis zoals die in het wild voorkomt. De middelste foto is een muis waarin de wetenschappers met een mutatie hebben gezorgd dat het mtDNA wordt uitgeput en niet wordt hersteld. Na vier weken begon de muis al kaler, grijzer en gerimpelder te worden. Na 2 maanden zag de muis eruit zoals op de middelste foto. Het effect was overigens groter in de vrouwelijke muizen dan in de mannetjes.

Maar toen (tromgeroffel)…. Toen de eerdere mutatie werd uitgeschakeld, werden al deze effecten ongedaan gemaakt! Het plaatje rechts is dezelfde muis als in het midden, maar dan een maand nadat de mutatie werd uitgeschakeld.

Veroudering vertragen

Hebben we nu dan de fontijn van Ponce de Léon en Alexander de Grote gevonden? Nee, nog niet. Maar we komen wel dichterbij. Het is de eerste keer dat is aangetoond dat veroudering door disfunctie van de mitochondria kan worden teruggedraaid.

Dit onderzoek laat bovenal zien hoe groot de rol is van de mitochondria in het veroorzaken van de effecten van veroudering. In dit geval kon men disfunctie van de mitochondria terugdraaien omdat deze zelf veroorzaakt was. Dit biedt veel mogelijkheden om deze veroudering exact te onderzoeken in verschillende delen van het lichaam.

Door het antibioticum doxycycline toe te voegen aan het eten en drinken van de muizen waren deze niet in staat om het mtDNA te herstellen. Het enzym dat voor dit herstel moet zorgen is dan namelijk inactief gemaakt. Om deze mutatie ongedaan te maken, hoefde men alleen te stoppen met het toedienen van het antibioticum. Het enzym wordt dan weer actief en begint mtDNA te herstellen.

De effecten van de mutatie waren het grootste in de huid waardoor de rol van de mitochondria hier relatief groot blijkt ten opzicht van andere organen. De gerimpelde huid na de mutatie toonde zowel intrinsieke als extrinsieke kenmerken van veroudering. Bij intrinsieke kenmerken moet je denken aan de effecten van natuurlijke veroudering. Extrinsieke kenmerken worden door externe factoren bepaald zoals roken en blootstelling aan zonlicht.

Veroudering van de huid

De mutatie zorgde voor een toename van het aantal huidcellen, een abnormale verdikking van de buitenste laag, disfunctionele haarfollikels en verhoogde ontsteking die huidziekten kan veroorzaken. Dezelfde effecten zijn gezien bij extrinsieke veroudering in mensen.

Ook zagen ze in de gemuteerde muizen veranderingen in de expressie van vier markers in cellen die in verband gebracht worden met veroudering. Effecten die vergelijkbaar zijn met intrinsieke veroudering.

In de huid was er ook een verstoring van de balans tussen matrixmetalloproteases en de moleculen die aan deze enzymen binden en diens werking remmen. Balans tussen deze beide is noodzakelijk om het collageen te onderhouden dat rimpels voorkomt.

Het terugdraaien van de mutatie draaide ook al deze effecten terug.

Referenties:

  1. Bhupendra Singh, Trenton R. Schoeb, Prachi Bajpai, Andrzej Slominski, Keshav K. Singh. Reversing wrinkled skin and hair loss in mice by restoring mitochondrial functionCell Death & Disease, 2018; 9 (7) DOI: 10.1038/s41419-018-0765-9

Ben jij een personal trainer?

Ga dan gratis aan de slag met ons trainingsplatform

Ontdekken

Over Kenneth Nwosu

Kenneth Nwosu is hoofdredacteur van FITsociety en schrijft uitvoerig over alles met betrekking tot fitness, krachttraining, afvallen, voeding en voedingssupplementen. Als fitness fotograaf heeft hij honderden fitness fanaten in hun beste shape vastgelegd.

Plaats een reactie