COACH LOGIN
aspartaam-suiker

Waarom aspartaam niet werkt als vervanger van suiker

Onderzoekers hebben een mogelijke oorzaak gevonden waarom aspartaam niet effectief is als vervanger van suiker en niet bijdraagt aan het voorkomen van overgewicht.

Aspartaam

Voor dat ik in ga op het recente onderzoek, lijkt het me handig eerst wat achtergrond informatie te delen.

Aspartaam levert per gram net zoveel calorieën als suiker (4 kcal/g) maar is ongeveer 200 keer zo zoet. Je hebt er dus veel minder van nodig en kunt zo het aantal calorieën ,dat je natuurlijk moet vermelden op de verpakking van een product, lekker laag houden.

Je kunt je echter afvragen of dit werkt ter bestrijding van overgewicht, om diverse redenen.

Er zijn meerdere epidemiologische onderzoeken (onderzoeken binnen een bepaalde populatie)  uitgevoerd waaruit juist een verband bleek tussen het vervangen van suikerhoudende frisdranken voor “light” producten en een hoger BMI [1,2,3]. Werden die mensen echter zwaarder door de light producten of dronken ze meer light frisdrank omdat ze zwaarder werden?

Minder eten door aspartaam of juist meer?

In 1990 werd een onderzoek gedaan waaruit bleek dat de wetenschap dat je aspartaam in plaats van suiker in bijvoorbeeld je cornflakes hebt, ervoor zorgt dat je meer eet [4]. “Het is light dus ik mag er meer van”. Dat dit niet komt door de aspartaam zelf blijkt uit een recenter onderzoek. Dat toonde geen grotere inname in bij gebruik van aspartaam indien de deelnemers niet wisten of ze suiker of de vervanger kregen [5].

Dit onderzoek weerlegt de vermoedens dat aspartaam zelf ook meer zou doen eten. Vermoedens die ontstonden toen bleek dat aspartaam de beloningscentra in de hersenen op dezelfde manier stimuleert als suiker [6]. Er komt onder andere meer dopamine vrij waardoor je denkt:”Dit is goed!”. Andere onderzoeken hebben ook aangetoond dat aspartaam de vrijgave van leptine remt [7]. Leptine is het hormoon dat vrijkomt als je eet en de eetlust remt. Je hebt de smaak in de mond en je hersenen zeggen:”Goed!”, maar je krijgt niet de calorieën binnen waardoor je meer zou kunnen gaan eten. In dat laatste onderzoek, dat onder ratten werd uitgevoerd, bleek dan ook dat het vervangen van de aspartaam door water zorgde voor een lager gewicht.

Gewenning aan een bepaalde smaak doet verlangen naar die smaak [8]. Het vervangen van suiker door aspartaam, zorgt er dus voor dat je onverminderd blijft verlangen naar zoet. Helemaal als je dus meer zoete dingen gaat eten omdat je toch denkt dat dit niet ongezond is. Maar zoals gezegd, is het niet duidelijk of je hierdoor in praktijk meer gaat eten.

Zijn er dan geen onderzoeken die een gewichtsverlies tonen bij gebruik van aspartaam? Jawel, maar daarin heeft een dieet en trainingsregime hoogst waarschijnlijk meer bijgedragen aan het afvallen [9,10].

Metabool syndroom

Metabool syndroom is een verzamelterm voor verschillende symptomen van een stofwisselingsaandoening. Kort gezegd, een disbalans tussen de inname en het verbruik van energie. Normaal gesproken, wordt dit veroorzaakt door te veel voeding en te weinig beweging. Aspartaam wordt gebruikt als vervanger van suiker om zo bij te dragen aan het verminderen van de inname van energie. Op die wijze zou aspartaam de kans op metabool syndroom dus moeten verlagen. Dit blijkt in de praktijk echter niet.

Onderzoekers van het Massachusetts General Hospital hebben recent ontdekt dat aspartaam mogelijk metabool syndroom kan veroorzaken in plaats van beperken [11]. Niet doordat je meer gaat eten, maar vanwege een effect van aspartaam zelf. Aspartaam is opgebouwd uit twee aminozuren, asparaginezuur en fenylalanine. Bij inname wordt het afgebroken in deze twee aminozuren. Het onderzoek van het Massachusetts General Hospital toont aan dat de fenylalanine (dat ook bijdraagt aan het verhogen van dopamine) een remmende werking heeft op een belangrijk enzym. Dit enzym, genaamd alkalische fosfatase, verkleint juist de kans op metabool syndroom en overgewicht zoals eerder aangetoond in een onderzoek met muizen die dit enzym gevoed kregen. In hun onderzoek bleek ook dat muizen die aspartaam kregen, meer stegen in gewicht en andere symptomen van metabool syndroom vertoonden.

We found that aspartame blocks a gut enzyme called intestinal alkaline phosphatase (IAP) that we previously showed can prevent obesity, diabetes and metabolic syndrome; so we think that aspartame might not work because, even as it is substituting for sugar, it blocks the beneficial aspects of IAP.

“Gewoon” minder zoet leren te eten is dus een stuk verstandiger dan de suiker vervangen door aspartaam.

Referenties:

  1. Fowler SP, Williams K, Resendez RG, Hunt KJ, Hazuda HP, Stern MP. Fueling the obesity epidemic? Artificially sweetened beverage use and long-term weight gain. Obesity (Silver Spring, Md.) 2008;16:1894–1900.
  2. Stellman SD, Garfinkel L. Artificial sweetener use and one-year weight change among women. Prev Med. 1986;15:195–202.
  3. Colditz GA, Willett WC, Stampfer MJ, London SJ, Segal MR, Speizer FE. Patterns of weight change and their relation to diet in a cohort of healthy women. Am J Clin Nutr. 1990;51:1100–1105.
  4. Mattes R. Effects of aspartame and sucrose on hunger and energy intake in
    humans. Physiol Behav. 1990 Jun;47(6):1037-44. PubMed PMID: 2395908.
  5. Anton SD, Martin CK, Han H, et al. Effects of stevia, aspartame, and sucrose on food intake, satiety, and postprandial glucose and insulin levels. Appetite. 2010;55(1):37-43. doi:10.1016/j.appet.2010.03.009.
  6. Green E. & Murphy C. (2012). Altered processing of sweet taste in the brain of diet soda drinkers, Physiology & Behavior, 107 (4) 560-567.
  7. Beck B, Burlet A, Max JP, Stricker-Krongrad A. Effects of long-term ingestion
    of aspartame on hypothalamic neuropeptide Y, plasma leptin and body weight gain
    and composition. Physiol Behav. 2002 Feb 1-15;75(1-2):41-7. PubMed PMID:
    11890951.
  8. Liem DG, de Graaf C. Sweet and sour preferences in young children and adults: role of repeated exposure. Physiol Behav. 2004;83:421–429.
    Journal Reference:
  9. Blackburn GL, Kanders BS, Lavin PT, Keller SD, Whatley J. The effect of aspartame as part of a multidisciplinary weight-control program on short- and long-term control of body weight. Am J Clin Nutr. 1997;65:409–418.
  10. Rodearmel SJ, Wyatt HR, Stroebele N, Smith SM, Ogden LG, Hill JO. Small changes in dietary sugar and physical activity as an approach to preventing excessive weight gain: the America on the Move family study. Pediatrics. 2007;120:e869–e879.
  11. Sarah Shireen Gul, A. Rebecca L. Hamilton, Alexander R Munoz, Tanit Phupitakphol, Liu Wei, Sanjiv K Hyoju, Konstantinos P Economopoulos, Sara Morrison, Dong Hu, Weifeng Zhang, Mohammad Hadi Gharedaghi, Haizhong Huo, Sulaiman R Hamarneh, Richard A. Hodin. Inhibition of the gut enzyme intestinal alkaline phosphatase may explain how aspartame promotes glucose intolerance and obesity in mice. Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 2016; DOI: 10.1139/apnm-2016-0346

Over Kenneth Nwosu

Kenneth Nwosu is gecertificeerd fitness-docent, natural bodybuilder en heeft een achtergrond in oosterse vechtsporten als docent Ryukyu Kobujutsu (Japanse Krijgskunst). Als hoofdredacteur van FITsociety schrijft hij uitvoerig over alles met betrekking tot fitness, bodybuilding, voeding en supplementen. Als fitness fotograaf heeft hij honderden fitness fanaten in hun beste shape vastgelegd.

2 reacties

  1. Super nice! Mooie samenvatting van de stand van wetenschap en fijn dat je altijd goede referenties meegeeft (die we op google scholar mooi even na kunnen zoeken).
    Ik zou ook wel benieuwd zijn naar een zelfde soort artikel, maar dan over Stevia.

  2. Philip op zegt:

    Zelf drink ik zelden frisdrank aangezien ik het bij water en koffie wil houden. Echter kies ik soms voor een blikje zero. Natuurlijk zijn er een hoop mensen die light of zero zien en er gelijk onwijs veel van nemen. Bij die mensen moet er een lichtje gaan branden!

Plaats een reactie